Η δράση του συλλόγου δεσποινίδων στο προπολεμικό Ηράκλειο

ηράκλειο- παλια

σάββας δημητρηςΤου Δημήτρη Χ. Σάββα

 

Δεν είναι και λίγες οι οκτώ δεκαετίες που έχουν περάσει. Αρχές του Δεκέμβρη στα 1936 και συγκεκριμένα 5η του μήνα, όταν συνήλθε ο σύλλογος Δεσποινίδων Ηρακλείου σε γενική συνέλευση με σκοπό την εκλογή νέου διοικητικού συμβουλίου, αφού ήδη είχε λήξει η θητεία του παλιού. Κατά την εκλογή αυτή εξελέγησαν οι παρακάτω δεσποινίδες κατά σειρά, βέβαια, επιτυχίας: 1) Καίτη Βογιατζάκη 2) Ελεονώρα Δημάκη 3) Ευαγγελία Λαμπρινού 4) Τιτίκα Κασιμάτη 5) Μαρίνα Χουρδάκη 6) Μαρία Δημάκη 7) Νίνα Μεϊμαράκη. Δηλαδή επανεξελέγη το παλιό Διοικητικό συμβούλιο, αφού προστέθηκαν δύο δεσποινίδες σε αντικατάσταση δύο μελών που εξήλθαν από το Διοικητικό συμβούλιο λόγω γάμου. Έτσι, η γενική συνέλευση επικύρωσε τις πράξεις της διετίας που παρήλθε του διοικητικού συμβουλίου, διότι, επανεξελέγουσα τις ίδιες, επικύρωνε το έργο τους, το οποίο όλοι γνώριζαν πόσο αποδοτικό υπήρξε. Συγκεντρώθηκαν μεγάλα χρηματικά ποσά για εκείνη την εποχή-περίπου 100.000 δραχμές- που προήλθαν από διάφορες γιορτές ή με λαχειοφόρους αγορές, πράγμα πρωτόγνωρο και φυσικά αξιοζήλευτο. Αυτά τα χρήματα, βέβαια, διανεμήθηκαν φυσικά σε διάφορα ιδρύματα και είναι αρκετό κάποιος να κατανοήσει τη φιλάνθρωπο δράση τους και γενικότερα την προσφορά τους στον συνάνθρωπο. Δεν σταματούσε μόνο εδώ η δραστηριότητα  και οι άλλες ενέργειες του συλλόγου. Παρείχαν εργασία στα ιδρύματα με το να ασχολούνται με την ραπτική τέχνη, ράβοντας είδη ρουχισμού γι' αυτά. Εύκολα θα μπορούσε κάποιος να συμπεράνει ότι ο σύλλογος των δεσποινίδων ήταν ένα σωματείο, το πλουσιότερο, ίσως, σε δράση από τα άλλα τα σωματεία της πόλης του Ηρακλείου. Στην προκείμενη περίπτωση θα έπρεπε η πόλη μας τέτοια σωματεία να τα υποστηρίζει, να τα αναδεικνύει και να τα ενισχύει με οποιοδήποτε τρόπο. Δέκα μέρες αργότερα και συγκεκριμένα την 15η Δεκεμβρίου 1936 συνήλθε το τότε νεοεκλεγέν διοικητικό συμβούλιο και εξέλεξε πρόεδρο την δεσποινίδα Καίτη Βογιατζάκη, αντιπρόεδρο τη δεσποινίδα Ελεονώρα Δημάκη, γενική γραμματέα τη δεσποινίδα Νίνα Μεϊμαράκη και ταμία την Τιτίκα Κασιμάτη. Αυτή η κατάρτιση του Διοικητικού συμβουλίου είχε ως πρωταρχικό σκοπό και  στόχο να εργασθεί για το καθιερωμένο λαχείο, το οποίο τούτες τις μέρες της χαράς, τις μέρες των πολλών και μεγάλων εορτών είχε μεγάλη επιτυχία και συγκέντρωνε την προσοχή όλων. Τη χρονιά αυτή είχε συμφωνηθεί να γίνει την 27η του Δεκέμβρη στην αίθουσα του Δημαρχείου. Όλες οι δεσποινίδες είχαν φιλοτιμηθεί σ' εκείνη την εκδήλωση-ποια θα προσφέρει το ωραιότερο εργόχειρο στο σύλλογο για το Λαχείο του- και είχαν συγκεντρωθεί γι'  αυτό το σκοπό ωραία εργόχειρα, τα οποία και θα αποτελούσαν τα εκθέματα του λαχείου. Η τιμή του κάθε λαχνού τότε ανέρχονταν στις 10 δραχμές. Τα έσοδα όλα αυτά, όπως προαναφέραμε, προορίζονταν για φιλανθρωπικούς σκοπούς, κυρίως για ενίσχυση των ασθενέστερων οικονομικά στρωμάτων. Σύλλογος δεσποινίδων Ηρακλείου! Ένας χώρος ηρεμίας, συμπόνοιας, ανθρωπιάς, σεβασμού και εκτίμησης, ένας χώρος συγκέντρωσης και συνύπαρξης των ευγενικών συναισθημάτων.

Τέτοιες μέρες λοιπόν...μέρες εορτών, όπου σμίγουν οι οικογένειες και όλοι οι συγγενείς να φάνε,  να πιούνε,  να ευχηθούν ο ένας στον άλλο και να γιορτάσουν όλοι μαζί. Τούτες τις χρονιάρες μέρες που, ενώ οι περισσότεροι μαζεύονται στα ζεστά τους σπίτια-κάτι που ενισχύει περισσότερο τη διάθεση τούτων των ημερών αυτών των μοναχικών ανθρώπων.

Τούτες τις μέρες... που οι άνθρωποι χρειάζονται μεγαλύτερη στήριξη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η έκκληση του Δημάρχου Μηνά Γεωργιάδη στους συνδημότες του, τους οποίους καλεί να συνεισφέρουν, ενισχύοντας τους έχοντες ανάγκη:

«Αγαπητοί, οι εορτές πλησιάζουν, Χριστούγεννα, Αρχιχρονιά. Πολλοί συμπολίτες μας πτωχοί δεν θα έχουν να φάνε, να γευθούνε και να  πάρουν ένα παιχνίδι και ένα γλυκό στα παιδιά τους. Φαϊ  θα δοθεί στο συσσίτιο. Μα ρούχα;  Μα ένα παιγνίδι και ένα γλυκό για τα παιδιά; Κάνω έκκληση στους συμπολίτας μας.  Ό,τι ρούχα περισσεύουν για μικρούς και μεγάλους, αρσενικούς και θηλυκούς και όσα παιχνίδια περισσεύουν, ας τα ετοιμάσουν τα παιδιά τους. Για να υπάρξει καλύτερο αποτέλεσμα και προκειμένου αρτιότερος συντονισμός, ορίσθηκαν οι πρόσκοποι να περάσουν από τα σπίτια στις 26 Δεκεμβρίου και να ζητήσουν βοήθεια. Οι κυρίες του Πατριωτικού ιδρύματος θα τα μοιράζουν». Επανέρχεται, όμως, ο Δήμαρχος Γεωργιάδης και καλεί για μία ακόμα φορά για να βοηθήσουν οι συμπολίτες του τους φτωχούς:  «Βοηθήσατέ τους και αυτούς να νιώσουν τις εορτές και να χαρούν».

Τέτοιες μέρες λοιπόν... Θα ήταν παράλειψη να μην αναφερθώ στο σχόλιο του ρεπόρτερ στην τοπική Ηρακλειώτικη εφημερίδα ‘‘Ανόρθωσις’’ με ημερομηνία 30η Δεκεμβρίου 1936 που πραγματικά υποκλίνεται στο έργο του ‘‘συλλόγου των Δεσποινίδων’’: «Το καλό αυτό σωματείο που τόση φιλανθρωπική εργασία έχει επιτελέσει μέχρι σήμερο, έκαμε κι εφέτος ακέραιο το καθήκον του. Με πλεκτά, χειροτεχνήματα, κεντήματα διάφορα, όλα με λεπτή εργασία και γούστο, που ειργάσθησαν τα μέλη του Συλλόγου, ωργάνωσε μία λαχειοφόρο αγορά, της οποίας αι εισπράξεις ανήλθον εις 16 χιλιάδας περίπου δραμών. Από το ποσόν αυτό διέθεσε 6.200 δρ. δια την αγοράν 450 πήχεων φανέλλας, την οποίαν εδώρησεν εις το Βρεφοκομικόν σταθμόν δια την κατασκευήν φορεμάτων εις τα μικρά. Με τα υπόλοιπα δέ, θα αγοράση τρόφιμα και είδη ρουχισμού, τα οποία θα προσφέρη εις το γηροκομείον και Κάμποτ δια το Βρεφοκομείον Ηρακλείου.

Να προσθέσωμεν ότι θα μπορούσε να γίνουν πολύ περισσότερα και να μην μείνη ούτε εις παραπονούμενος κατά τας ημέρας αυτάς, εάν το έργον των κυριών του Πατριωτικού Ιδρύματος και των Δεσποινίδων, συνέτρεχεν με μεγαλυτέραν προθυμίαν και γενναιοφροσύνην ο κόσμος των ευπόρων συμπολιτών; Αλλ΄ είναι αυτό νόητον.

Εν πάση περιπτώσει το συντελεσθέν έργον είναι αξιόλογον. Και τιμά ασφαλώς τας κυρίας και  δεσποινίδας που ειργάσθηκαν δι' αυτό. Φανερώνει δέ συγχρόνως ότι το πνεύμα της φιλαλληλίας και της αλληλεγγύης και το αίσθημα του καθήκοντος προς τους ενδεείς και τους αποκλήρους της τύχης διατηρείται  πάντοτε εις τας καρδίας των συμπολιτών μας˙ και αξίζει ομολογουμένως να εξαρθή η εκδήλωσις αυτη της συμπόνιας και της κοινωνικής αλληλεγγύης.»