Γύρω στην πόλη μας, το Μεγάλο Κάστρο, Ιούλιος του '30

Το Ηράκλειο σε παλιότερες εποχές, σε φωτογραφία που υπάρχει στο http://mycreta.blogspot.gr
Το Ηράκλειο σε παλιότερες εποχές, σε φωτογραφία που υπάρχει στο http://mycreta.blogspot.gr

σάββας δημητρηςΤου Δημήτρη Χ. Σάββα

Αρχές  της δεκαετίας του τριάντα, ντάλα καλοκαίρι θα λέγαμε και η Καστρινή πολιτεία κινείται με τους δικούς της μοναδικούς ρυθμούς. Μέσα σε κλίμα κοσμοσυρροής, οι Αρμένιοι γιορτάζουν. Παρευρίσκονται και τιμούν την εκδήλωση αυτή αρκετοί επίσημοι, αλλά και μέλη της εκλεκτότερης κοινωνίας μας! Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα εκτελέστηκε σ΄ όλο του το μεγαλείο με μεγάλη επιτυχία. Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες οι ομιλίες, για τη σημασία της γιορτής, των: Αγκόπ Μικαελιάν, Αράμ Καϊτσάκ (ένας από τους πιο επιφανείς Αρμενίους στρατιωτικούς), Σαβάρς Μισακιάν και Γ. Βιδάκη, οι οποίοι και καταχειροκροτήθηκαν. Αφού τέλειωσε η γιορτή, στο θέατρο Πουλακάκη, έγινε η προαγγελθείσα στέψη του μνημείου του ‹‹Αγνώστου Στρατιώτου›› , η οποία και επισφράγησε τόσο συγκινητικά τον Ελληνοαρμενικό χαρακτήρα της γιορτής! Μια εκδήλωση, αρκετά σημαντική, ήταν η γιορτή της προικοδότησης των τροφίμων, του εδώ Ορφανοτροφείου Θηλέων και της απονομής του Λιαπακείου Βραβείου. Εκείνο, όμως, που τούτες τις μέρες σημάδεψε τη ζωή του τότε προαστίου του Ηρακλείου, του εξοχικού Μασταμπά, ήταν τα εγκαίνια της ύδρευσής του! Αφού έγινε ο καθιερωμένος αγιασμός, άνοιξαν οι κρουνοί διοχέτευσης των υδάτων και στη συνέχεια άρχισαν οι ομιλίες. Πρώτος μίλησε, εξ ονόματος των Μασταμπαδιανών, ο γιατρός Δρακόπουλος για να απαντήσει στη συνέχεια ο Δήμαρχος Ανδρέας Παπαδόπουλος. Μετά απ΄όλα αυτά, οι παριστάμενοι Δημοτικοί σύμβουλοι, ο Δήμαρχος και ο Μηχανικός του Δήμου μετά της κυρίας Τσαντηράκη, προσκλήθηκαν στο σπίτι του κυρίου Λιναρδάκη, όπου τους παρασχέθηκαν αναψυκτικά. Ως οικοδεσπότης ο Λιναρδάκης, δημοτικός σύμβουλος αλλά και γνήσιος ‹‹Μασταμπαδιανός››, ευχαρίστησε το Δήμαρχο, τους Δημοτικούς συμβούλους, αλλά και τη μηχανική υπηρεσία, για τη μέριμνά τους και τη φροντίδα του προαναφερομένου προαστίου του Μασταμπά. Στη συνέχεια οι προσκεκλημένοι πήγαν στην έπαυλη του δικηγόρου Κουναλάκη, όπου τους προσφέρθηκε ζύθος (μετά εκλεκτών μεζέδων υποθέτω), αφού οι Μασταμπαδιανοί φημίζονταν για τη φιλοξενία τους. Μετά από τον σχετικό πανηγυρικό του οικοδεσπότη, ο πρόεδρος του Δημοτικού συμβουλίου κ. Χαλκιαδάκης εξήρε την σημασία του συντελεσθέντος έργου και τόνισε τις αγαθές προθέσεις που έχει ο Δήμος για τα προάστιά του, όχι μόνο τώρα, αλλά και από την προκάτοχο Δημοτική αρχή, όπου κατασκευάσθηκε η δεξαμενή Μασταμπά και έγινε η προμήθεια των σωλήνων, καθώς και η χάραξη των δικτύων της ύδρευσης. Όμως, το  πανηγυρικό κλίμα του Ιούλη του τριάντα συνεχιζόταν και στον τομέα του ποδοσφαίρου. Πιο συγκεκριμένα, γίνεται αναφορά σ΄ έναν ανεπίσημο αγώνα μεταξύ των ομάδων ‹‹Ένωση Ατσαλένιου›› και ‹‹Ένωση Προσφύγων›› στο γήπεδο Ατσαλένιου. Νικήτρια αναδείχθηκε η ομάδα του Ατσαλένιου με τέρματα 3-1. Η νικήτρια ομάδα αποτελούνταν στη σύνθεσή της από τους: Δ. Λιάπη, Στέλιο Δημάκη, Ι. Τζίκα, Δ. Σκουρογιάννη, Γ. Αρώνη, Δημήτρη Μανίκα, Στέφανο Τζανή, Εμμανουήλ Τσακίρη, Εμμανουήλ, Πανταζή, Μίλτο Φαρνατζή και Ι. Δεληγιάννη. Τέλος, τούτες τις μέρες έγιναν και  οι εξετάσεις στη Γαλλική σχολή των Καλογραιών για την απόκτηση απολυτηρίου Δημοτικού σχολείου. Και οι οκτώ που παρουσιάσθηκαν, πέτυχαν, με την παρακάτω αλφαβητική σειρά: Αρτεμισία Αλεβυζάκη, Λούλα Αθητάκη, Ελπινίκη Κοτζαμπασάκη, Σοφία Κυπριωτάκη, Μαρία Λυδάκη, Ευτυχούλα μαρμαρέλλη, Ελένη Νικοκυράκη και Καίτη Ποδηματά. Η εξεταστική επιτροπή αποτελούνταν από τους καθηγητές Πέτρο Domarene (μέλος της Γαλλικής αρχαιολογικής σχολής των Αθηνών), Μαρία Εμμανουήλ Πετράκη, του Λυκείου ο ‹‹Κοραής›› και Ιωσήφ Rais, καθηγητή της εδώ Εμπορικής σχολής.

Γύρω στην πόλη μας... ο τίτλος αυτός δεν είναι δικός μου, ανήκει στα σχόλια της τότε Ηρακλειώτικης εφημερίδας ‹‹Ανόρθωσις››. Η στήλη αυτή υπογράφεται από τον ρεπόρτερ και είναι τόσο ενδιαφέρουσα και ενημερωτική. σας μεταφέρω κάποια αποσπάσματά της για να πάρουμε μία γεύση της καθημερινής ζωής της πολιτείας του Μεγάλου Κάστρου:

‹‹- Το μελτεμάκι έπνευσε χθες ζείδωρον και ανακουφιστικόν κατόπιν της τελευταίας επιτάσεως του καύσωνος.

- Οι συμπολίται που δεν υποφέρουν την ζέστην, είχον έτσι λόγους να ευγνωμονούν τον Ύψιστον.

-Εξακολουθεί η ιδία κατάστασις εις την προ της αποβάθρας προκυμαίαν.

- Ήτις εσχάτως επεδιορθώθη δήθεν, ενώ κατ΄ουσίαν παρέμεινεν όχι απλώς αδιόρθωτος αλλά κυριολεκτικώς παρεμποδιστική της ελευθέρας κινήσεως των πολιτών.

- Χωρίς να κολακεύη ούτε την φήμην γενικώτερον της πόλεώς μας μεταξύ των αποβιβαζόμενων ξένων.

- Ελπίζομεν οτι δεν θα χρειασθή να επανέλθωμεν επί του ζητήματος δια να λήξη το χαρακτηριστικόν αυτό άτοπον.

Και χθες η ζέστη, μολονότι εφύσα μελτεμάκι, ήταν σχεδόν ανυπόφορος.

-Σήμερα εάν εξακολουθήση το ίδιο, οι συμπολίται θα τραπούν εις τ΄ακρογιάλια και τας εξοχάς.

- Δια να πάρουν το λουτρό των και να αναπνεύσουν φρέσκο και λαχταριστό, το ζείδωρο αεράκι του βουνού.

- Η γυναικούλες του Λαού ασυνήθιστες ακόμη εις τα ‹‹μπαίν-μιξτ›› εφαρμόζουν για  το θαλάσσιο μπάνιο των, ένα πρωτόγονον κανόνα.

-Σηκώνονται πριν ακόμη αποδιαφωτίσει, κατεβαίνουν σε διάφορα παραλιακά σημεία και εκεί εν κρυφώ και παραβύστω λούονται και κολυμβούν.

- Έτσι μερικοί καθυστερημένοι ξενύχτηδες περιδιαβάζοντες με σιγανό κουβεντολόϊ τις ακτές, βρίσκονται αντιμέτωποι στα γυμνικά θεάματά των που μέσα στο ημίφωνο θυμίζουν τις νεράϊδες του παραμυθιού.

- Με τις φεγγαροβραδυές και την μπονάτσαν καθιερώθησαν από τινάς συμπολίοτας και νυχτερινά ‹‹μπαίν-μιξτ››.

-Τα ‹‹μπαίν-μιξτ›› αυτά εκτελούνται συνήθως εν χορδαίς και οργάνοις- υπάρχει δηλ. κιθαρωδός, μανδολιστής και οι απαραίτητοι καλλίφωνοι νεανίαι.

-Οι οποίοι πρό, κατά και μετά το λουτρόν διοργανώνουν μελωδικώτατες κανταδίτσες και κάνουν - κατά τον ποιητήν- να κλαίη το φεγγάρι από μίαν άφραστη ηδονή...

Εις το νέον λιμενοβραχίονα μετέβαινον κατά τας μεσημβρινάς ώρας, αρκετοί συμπολίται και έκαναν μπάνιο.

-Διατί μετέβαινον εκεί και όχι εις τα δημοτικά λουτρά δεν είναι δύσκολον να εξηγηθή.

-Εάν λάβωμεν υπ΄όψιν την προβληματικήν καθαριότητα της παραλίας Τρυπητής.

-Πάντως το Λιμεναρχείον απηγόρευσεν εις τους θαλασσοφίλους συμπολίτας να παίρνουν το λουτρόν των από τον νέον λιομενοβραχίονα.

-Οι  συμπολίται μας παρεπονέθησαν, υποθέτομεν δε με το δικηό των, αφού είναι βέβαιον ότι η ώρα και ο τόπος του μπάνιου, σεν υπάρχει φόβος να θίξουν την δημοσίαν αιδώ....

-Καθ΄ήν στιγμήν μάλιστα επιτρέπεται και εις τους λουομένους της Τρυπητής να φθάνουν κολυμβώντες μέχρι των αφικνουμένων ατμοπλοίων και εις κάθε βουλόμενον από τα πληρώματα να κολυμβά εντός του νέου λιμένος.››

Τέτοιες μέρες...τέτοια εποχή!.. που όλα κυλούσαν ήρεμα, παρόλες τις δυσκολίες, τότε που όλα ήταν τόσο όμορφα και αληθινά.