Το Ηράκλειο του 1930 σε ένα σπάνιο φιλμ!- Ο εκτελεσμένος από τους Γερμανούς δήμαρχος Μ. Γεωργιάδης και άλλες μορφές της πόλης (βίντεο)

Ηρακλειο 1930

Είναι ένα σπάνιο και πολύτιμο φιλμ! Ένα πραγματικό ντοκουμέντο. Η Κρήτη της δεκαετίας του 1930 "ζωντανεύει" μπροστά στα μάτια μας, μεταφέροντάς μας σε μια άλλη ατμόσφαιρα μαζί με μερικούς πρωταγωνιστές της εποχής που τους ξέρουμε μόνο από την ιστορία. Ανάμεσά τους, ο δήμαρχος του Ηρακλείου, Μηνάς Γεωργιάδης, που εκτελέστηκε από τους Γερμανούς, αλλά και ο μητροπολίτης Κρήτης, Τιμόθεος Βενέρης. Οι δυό τους εμφανίζονται σε μια λιτανεία στους δρόμους της πόλης. Πιθανότατα είναι του Αγίου Μηνά. Ίσως ανάμεσα στους ιερωμένους που εμφανίζονται διακρίνουμε τον νεαρό Ευγένιο Ψαλιδάκη, τότε αρχιμανδρίτη και στη συνέχεια μητροπολίτη και αρχιεπίσκοπο Κρήτης.

Στην ουσία το φίλμ χωρίζεται σε τρία μέρη. Στο πρώτο, που διαρκεί μέχρι το 6.18΄, υπάρχουν εικόνες από ένα γλέντι στα Βορίζια. Άγνωστες μορφές Κρητικών γλεντούν με τις οικογένειες τους, τραγουδούν, χορέυουν, πίνουν. Ξεχωρίζουν οι βιβλικές και σεβάσμιες μορφές γερόντων του χωριού.

Στο δεύτερο μέρος, που ξεκινά από το 6.18΄, αρχίζουμε να βλέπουμε πλάνα της πόλης του Ηρακλείου. Στους δρόμους που κυκλοφορεί η κάμερα γίνεται πραγματικό πανηγύρι. Αυτοκίνητα, ελάχιστα φυσικά, μαζί με γαϊδουράκια περνάνε από την "Πλαθειά Στράτα", όπως λεγόταν τότε από τους κατοίκους η λεωφόρος Καλοκαιρινού. Και στο Μεϊντάνι, ένας χωροφύλακας να ρυθμίζει την κυκλοφορία των λίγων τροχοφόρων.

Βλέπουμε ακόμη εμπόρους να φτιάχνουν τα εμπορεύματά τους, εικόνες καταστημάτων της εποχής, ανάμεσα στις οποίες διακρίνεται ένα κοντινό πλάνο στην ταμπέλα "Γ. Δαμιανάκης", πιτσιρικάδες κουλουρτζήδες και άλλοι πραματευτάδες προκαλούν το ενδιαφέρον του φακού.

Επίσης υπάρχουν πλάνα από νεαρές κοπέλες που ράβουν, πιθανότατα από κάποιο οίκο μόδας της εποχής.

Και φυσικά η λιτανεία που περιγράψαμε ήδη. Η λιτανεία πιθανότατα της ημέρας του Αγίου Μηνά.

Στο τρίτο μέρος, από το 12.53' μέχρι το τέλος, βλέπουμε σκόρπιες εικόνες από ένα άλλο γλέντι, εργάτες να δουλεύουν και κόσμο να βγαίνει από μια εκκλησία, πιθανώς στα Βορίζια, αφού μερικά πρόσωπα φαίνονται ίδια με αυτά που συναντούμε στο υπαίρθριο γλέντι του πρώτου μέρους.

Το φίλμ διαρκεί συνολικά 14.43' και, επαναλαμβάνουμε, πρόκειται για πολύτιμο αλλά και σπάνιο υλικό, χωρίς να γνωρίζουμε ποιός ήταν ο άνθρωπος που γύρισε τα πλάνα. Έχει γραφεί ότι τα πλάνα στα Βορίζια γύρισε κάποιος Βοριζανός φωτογράφος, που ζούσε στην Αμερική και βρέθηκε στο χωριό για επίσκεψη.

Το φιλμ ανέβηκε στο youtube από τον Giannis Skarpathiotakis.